Ακόμα κι αν δεν το έχετε διαβάσει, σίγουρα κάπου θα έχει πάρει το μάτι σας το βιβλίο «Γιατί οι Δανοί μεγαλώνουν τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο» (εκδόσεις Διόπτρα) και ακόμα πιο σίγουρο είναι ότι γνωρίζετε πως η Δανία βρίσκεται πάντα σε κάθε λίστα που περιλαμβάνει τις πιο «ευτυχισμένες» χώρες του κόσμου, και μάλιστα στις πρώτες θέσεις.
Διαβάστε ακόμα: BOOM Parents’ School | Διδάσκονται άραγε η ευγένεια & η καλοσύνη;
Αυτό που ίσως δεν γνωρίζατε, είναι πως στη Δανία το μάθημα της ενσυναίσθησης διδάσκεται στο σχολείο, και μάλιστα εντάσσεται στον βασικό κορμό των υποχρεωτικών μαθημάτων από το μακρινό 1993. Μία ώρα την εβδομάδα λοιπόν, οι Δανοί μαθητές ηλικίας 6 έως 16 ετών, κάπου ανάμεσα στην ιστορία και τα μαθηματικά, έχουν Klassens tid (class time), όπως λέγεται το μάθημα ενσυναίσθησης. Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του μαθήματος; Τα παιδιά συζητούν για ό,τι τα προβληματίζει, που μπορεί να έχει σχέση με το σχολείο, μπορεί και όχι, και όλοι μαζί, με την κατάλληλη καθοδήγηση των εκπαιδευτικών και μέσω της ενεργητικής ακρόασης, ανταλλάσσουν απόψεις και προσπαθούν να βρουν λύση. Αν δεν υπάρχουν προβλήματα προς συζήτηση, απλώς χαλαρώνουν όλοι μαζί και απολαμβάνουν τις συζητήσεις που μπορεί να προκύψουν αυθόρμητα.
Αντίστοιχα, οι μαθητές προσχολικής ηλικίας συμμετέχουν στο πρόγραμμα Step by Step, όπου παρατηρώντας κάρτες που απεικονίζουν διάφορα συναισθήματα (χαρά, θυμό, θλίψη κ.ά.), μαθαίνουν να τα αναγνωρίζουν και να τα σέβονται, ενώ οι εκπαιδευτικοί τους ενθαρρύνουν να μιλήσουν για το πώς αισθάνονται γι’αυτά. Ανάλογο πρόγραμμα είναι και το CAT-kit, το οποίο επικεντρώνεται στην αναγνώριση συναισθημάτων και πάλι με τη χρήση οπτικών εργαλείων, που βοηθούν τους μαθητές να αναγνωρίζουν, να κατονομάζουν και να εκφράζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους. Στην ίδια κατηγορία, εντάσσεται βέβαια και το πρόγραμμα που εστιάζει στην αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού και ιδρύθηκε από την βασίλισσα - πλέον - Mary της Δανίας, το 2007.
Παρά τις όποιες διαφορές τους και τα εκπαιδευτικά εργαλεία που χρησιμοποιούν, όλα αυτά τα προγράμματα έχουν έναν και μόνο σκοπό: Να μάθουν στα παιδιά να νοιάζονται για τον άλλο, να μπαίνουν στη θέση του και να τον «νιώθουν», να αφουγκράζονται τα συναισθήματά του, να δείχνουν κατανόηση γι' αυτά και όχι να τα κρίνουν. Με μια λέξη, τους διδάσκουν την ενσυναίσθηση, τον θεμέλιο λίθο κάθε υγιούς σχέσης.
Γιατί όταν μπαίνεις στη θέση του άλλου, μαθαίνεις να επικοινωνείς μαζί του καλύτερα, να συνεργάζεσαι αρμονικά και να συμπεριφέρεσαι με έναν τρόπο που δεν θα τον προσβάλλει, δεν θα τον πληγώσει, δεν θα του προκαλέσει αρνητικά συναισθήματα. Και το πιθανότερο είναι πως θα κάνει και για σένα το ίδιο. Φανταστείτε μια κοινωνία πολιτών που έχουν εκπαιδευτεί έτσι...
Σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα, ίσως δεν μεταφράζονται τόσο σε βαθμολογία – άλλωστε το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας δεν καλλιεργεί σε καμία περίπτωση τη βαθμοθηρία - αλλά σίγουρα αντανακλώνται στα χαμηλά ποσοστά bullying και στα ψηλά σκορ στα επίπεδα της ευτυχίας που λέγαμε στην αρχή.
Συμπέρασμα, αφού το έκανε η Δανία, μπορούμε κι εμείς!
Empathy is the medicine the world needs
