Μήπως τελικά δεν είναι όλες οι επιστροφές μετά τη μητρότητα μια ιστορία θριάμβου; Και μήπως έχουμε μπερδέψει την ενδυνάμωση με την ανάγκη να αποδεικνύουμε διαρκώς ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα;
Δεν ξέρω αν τα βλέπω όλα ανάποδα. Το σκέφτομαι ειλικρινά.
Όσο το Instagram γεμίζει με φωτογραφίες και βίντεο της -υπερκουκλάρας ας το παραδεχτούμε- Barbara Palvin, που επέστρεψε στην πασαρέλα του Victoria’s Secret μόλις έξι εβδομάδες μετά τη γέννηση του παιδιού της, εγώ, αντί να νιώθω μόνο θαυμασμό, αισθάνομαι έναν κόμπο στον λαιμό. Έναν κόμπο που δεν έχει να κάνει με την ίδια την Barbara, ούτε με το σώμα της, ούτε με το δικαίωμά της να επιστρέψει στη δουλειά της όποτε εκείνη αισθάνεται έτοιμη. Έχει να κάνει με όλες τις άλλες.
Με τις γυναίκες που έξι εβδομάδες μετά τη γέννα δεν είχαν ακόμη καταφέρει να κοιμηθούν ένα ολόκληρο βράδυ. Που πονούσαν, που έκλαιγαν χωρίς να ξέρουν πάντα το γιατί, που προσπαθούσαν να αναγνωρίσουν ξανά το σώμα τους στον καθρέφτη. Με εκείνες που δεν ένιωθαν έτοιμες να αποχωριστούν το μωρό τους ούτε για μία ώρα, αλλά αναγκάστηκαν να το κάνουν γιατί οι επαγγελματικές τους υποχρεώσεις δεν μπορούσαν να περιμένουν. Και με εκείνες που ήθελαν να επιστρέψουν, αλλά δεν είχαν την πολυτέλεια της βοήθειας, της φροντίδας, της οικονομικής ασφάλειας ή ενός εργοδότη που θα τους έλεγε «πάρε τον χρόνο σου».
Σκέφτομαι επίσης τις γυναίκες που δεν επέστρεψαν ποτέ στην προηγούμενη δουλειά τους. Όχι επειδή δεν ήταν αρκετά δυνατές, φιλόδοξες ή ικανές. Αλλά επειδή η ζωή τους άλλαξε με τρόπους που κανένα επαγγελματικό πλάνο δεν θα μπορούσε να προβλέψει.
Κι αλήθεια από χθες αναρωτιέμαι: πότε ακριβώς αποφασίσαμε ότι η γρήγορη επιστροφή μιας γυναίκας στην εργασία της αποτελεί από μόνη της μέτρο επιτυχίας;
Γιατί η Barbara Palvin είναι αναμφίβολα εντυπωσιακή. Είναι μια γυναίκα που επέστρεψε σε ένα εξαιρετικά απαιτητικό επαγγελματικό περιβάλλον, σε μια πασαρέλα όπου το σώμα αποτελεί μέρος της δουλειάς της. Αν αυτή ήταν η επιθυμία της, αν αισθανόταν καλά και είχε τη δυνατότητα να το κάνει, χαίρομαι για εκείνη. Δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο από μια γυναίκα που μπορεί να επιλέγει για τον εαυτό της, χωρίς να χρειάζεται να απολογείται σε κανέναν.
Αλλά αυτό είναι το πρόβλημα: η δική της επιλογή κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα ακόμη μέτρο σύγκρισης για όλες τις υπόλοιπες.
Γιατί ζούμε ήδη σε έναν κόσμο που απαιτεί από τις γυναίκες να είναι ταυτόχρονα επιτυχημένες επαγγελματίες, αφοσιωμένες μητέρες, σύντροφοι που δεν παραμελούν τη σχέση τους, φίλες που είναι πάντα διαθέσιμες και άνθρωποι που, παρά την εξάντλησή τους, βρίσκουν χρόνο να φροντίσουν τον εαυτό τους. Κι όταν γίνονται μητέρες, αντί να μειώνονται οι απαιτήσεις, μοιάζει να προστίθεται ακόμη μία: να επιστρέψουν γρήγορα, να επανέλθουν γρήγορα, να ξαναβρούν τον εαυτό τους γρήγορα.
Γρήγορα το σώμα. Γρήγορα η δουλειά. Γρήγορα η κανονικότητα.
Σαν να είναι η μητρότητα μια μικρή παρένθεση που οφείλεις να κλείσεις εγκαίρως, για να συνεχίσεις από εκεί όπου σταμάτησες.
Μόνο που δεν σταματούν όλες οι γυναίκες στο ίδιο σημείο. Δεν έχουν όλες την ίδια εγκυμοσύνη, τον ίδιο τοκετό, την ίδια ανάρρωση, το ίδιο μωρό, την ίδια οικογένεια, την ίδια οικονομική δυνατότητα. Δεν έχουν όλες έναν σύντροφο που αναλαμβάνει ισότιμα τις ευθύνες, μια γιαγιά διαθέσιμη κάθε πρωί ή μια δουλειά που τους επιτρέπει να απουσιάσουν χωρίς να φοβούνται ότι θα χάσουν τη θέση τους.
Και κυρίως, δεν θέλουν όλες το ίδιο πράγμα.
Κάποιες ανυπομονούν να επιστρέψουν στη δουλειά τους. Γιατί αγαπούν αυτό που κάνουν, γιατί η δουλειά τους είναι κομμάτι της ταυτότητάς τους, γιατί τους λείπει η δημιουργικότητα, η ανεξαρτησία, η αίσθηση ότι υπάρχουν και πέρα από τον ρόλο της μητέρας. Άλλες χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Άλλες θέλουν να μείνουν με το μωρό τους όσο μπορούν. Και άλλες θα ήθελαν να έχουν την επιλογή να μείνουν, αλλά δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά αυτή την απόφαση.
Καμία από αυτές τις γυναίκες δεν αξίζει λιγότερο χειροκρότημα.
Αυτό που με ενοχλεί για να μην παρεξηγηθώ, δεν είναι η επιστροφή της Barbara Palvin. Ανιτθέτως. Τη συγκεκριμένη τη θαύμασα κι εγώ από το κινητό μου. Με ενοχλεί όμως ο τρόπος που τα media επιλέγουν να αναπαράγουν τις ιστορίες. Το πόσο εύκολα μετατρέπουμε μια εντυπωσιακή εικόνα σε απόδειξη δύναμης, χωρίς να αναρωτιόμαστε αν, άθελά μας, δημιουργούμε ακόμη μία προσδοκία που οι υπόλοιπες γυναίκες θα κληθούν να εκπληρώσουν.
Γιατί η γυναίκα που επιστρέφει έξι εβδομάδες μετά τη γέννα είναι εύκολο να γίνει πρωτοσέλιδο. Η γυναίκα που χρειάζεται έξι μήνες, έναν χρόνο ή περισσότερο για να αισθανθεί ξανά έτοιμη δεν γίνεται συνήθως είδηση. Κι εκείνη που δεν επιστρέφει ποτέ στην ίδια επαγγελματική διαδρομή συχνά μένει μόνη με την αίσθηση ότι κάτι έχασε, κάτι δεν κατάφερε, κάπου υστέρησε.
Δεν είναι όμως όλες οι μάχες ορατές. Και δεν είναι κάθε νίκη φωτογενής.
Μπορεί η μεγαλύτερη κατάκτηση να είναι να επιστρέψεις στην πασαρέλα σου έξι εβδομάδες μετά τη γέννα. Μπορεί, όμως, να είναι και να πεις στον εργοδότη σου ότι δεν είσαι ακόμη έτοιμη. Να διεκδικήσεις την άδεια που δικαιούσαι. Να αλλάξεις επαγγελματική πορεία. Να αποδεχτείς ότι για ένα διάστημα η ζωή σου θα είναι διαφορετική. Ή να παραδεχτείς ότι δυσκολεύεσαι, ενώ όλοι περιμένουν από εσένα να τα διαχειρίζεσαι όλα με χαμόγελο.
Ως Μυρτώ, νιώθω ότι θα ήθελα να χειροκροτούμε λίγο περισσότερο κι αυτές τις γυναίκες.
Δεν θέλω να ζούμε σε έναν κόσμο όπου μια μητέρα αισθάνεται ότι πρέπει να αποδείξει πως παραμένει η ίδια γυναίκα που ήταν πριν από το παιδί της. Ούτε σε έναν κόσμο όπου η επιστροφή στην εργασία θεωρείται μεγαλύτερη επιτυχία από την απόφαση να αφιερώσεις χρόνο στην οικογένειά σου. Θέλω έναν κόσμο όπου η μητρότητα δεν θα αποτελεί επαγγελματικό μειονέκτημα, όπου η φροντίδα δεν θα θεωρείται αποκλειστικά γυναικεία ευθύνη και όπου καμία γυναίκα δεν θα χρειάζεται να δικαιολογεί τον χρόνο που χρειάζεται για να ξαναβρεί τον βηματισμό της.
Για εμένα, η γυναικεία ενδυνάμωση δεν σημαίνει ότι όλες πρέπει να επιστρέφουμε γρήγορα, να αντέχουμε αδιαμαρτύρητα και να αποδεικνύουμε διαρκώς ότι μπορούμε να τα κάνουμε όλα.
Η πραγματική ελευθερία είναι να μπορείς να επιστρέψεις.
Και άλλες φορές, είναι να μη χρειάζεται να βιαστείς.
Με όλη μου την αγάπη,
Μυρτώ