Μια θεατρική παράσταση με την τάξη είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια σχολική εκδρομή. Είναι η στιγμή που τα παιδιά αφήνουν για λίγο τα θρανία και παρέα με τους συμμαθητές τους βλέπουν μια ιστορία να ζωντανεύει μπροστά τους. Μπορεί να είναι η πρώτη τους γνωριμία με ένα έργο, ένας ήρωας που θα θυμούνται για χρόνια ή απλώς μια διαφορετική μέρα στο σχολείο, από εκείνες που περιμένουν με ανυπομονησία.
Φέτος, όμως, οι σχολικές επισκέψεις στα παιδικά θέατρα φαίνεται να έχουν περιοριστεί σημαντικά, προκαλώντας προβληματισμό στους ανθρώπους του χώρου. Και πίσω από τις άδειες θέσεις στις παιδικές παραστάσεις δεν βρίσκεται μόνο ένα ζήτημα που αφορά τα θέατρα, αλλά και ένα ερώτημα για το πόσο εύκολα μπορούν πλέον τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε πολιτιστικές εμπειρίες μέσα από το σχολείο.
Το θέμα πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις τις τελευταίες ημέρες, με ανθρώπους του παιδικού θεάτρου να μιλούν για μια δύσκολη κατάσταση που επηρεάζει τόσο τις ίδιες τις παραγωγές όσο και τη δυνατότητα των μαθητών να παρακολουθούν οργανωμένα παραστάσεις με το σχολείο τους.
«Κινδυνεύει όλος ο κλάδος να καταστραφεί»
Την ανησυχία της για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί εξέφρασε η Κάρμεν Ρουγγέρη, μιλώντας στο Newsbomb, στο ρεπορτάζ της Χρυσάνθης Κωνσταντοπούλου με τίτλο «Άδεια τα παιδικά θέατρα από σχολεία - Κάρμεν Ρουγγέρη: «Κινδυνεύει όλος ο κλάδος να καταστραφεί».
Η γνωστή σκηνοθέτις και δημιουργός παιδικών παραστάσεων προειδοποιεί για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η μείωση των σχολικών επισκέψεων στη βιωσιμότητα του παιδικού θεάτρου. Για τις θεατρικές σκηνές που απευθύνονται σε μαθητές, οι οργανωμένες επισκέψεις αποτελούν σημαντικό μέρος της δραστηριότητάς τους, καθώς επιτρέπουν σε περισσότερα παιδιά να παρακολουθήσουν μια παράσταση τις καθημερινές.
Όταν αυτές οι επισκέψεις περιορίζονται, οι συνέπειες δεν αφορούν μόνο τις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους που εργάζονται στον χώρο, αλλά και τη συνολική παρουσία του παιδικού θεάτρου στην εκπαιδευτική ζωή.
Γιατί είναι σημαντική η σχολική επίσκεψη στο θέατρο;
Το θέατρο μπορεί να γίνει αφορμή για τα παιδιά να γνωρίσουν νέες ιστορίες, να έρθουν σε επαφή με τη λογοτεχνία και να ανακαλύψουν διαφορετικούς τρόπους έκφρασης. Παράλληλα, τους δίνει την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μια ζωντανή παράσταση, να παρατηρήσουν την κίνηση, τη μουσική, τα σκηνικά και τα κοστούμια και να συζητήσουν αργότερα με τους συμμαθητές και τους εκπαιδευτικούς τους όσα είδαν.
Υπάρχει, επίσης, μια σημαντική διάσταση ισότιμης πρόσβασης. Μια σχολική επίσκεψη δίνει τη δυνατότητα σε ολόκληρη την τάξη να μοιραστεί την ίδια πολιτιστική εμπειρία, ανεξάρτητα από το αν κάθε οικογένεια έχει τη δυνατότητα να οργανώνει συχνές εξόδους σε θεατρικές παραστάσεις.
Για ορισμένα παιδιά, άλλωστε, το σχολείο μπορεί να είναι η πρώτη ευκαιρία να ανακαλύψουν από κοντά τον κόσμο του θεάτρου.
Ασφάλεια και πρόσβαση στον πολιτισμό: Μπορούν να συνυπάρξουν;
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα σχολεία στην οργάνωση εκδρομών και επισκέψεων, οι διαδικασίες που απαιτούνται και οι ευθύνες των εκπαιδευτικών. Η ασφάλεια των μαθητών είναι αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί ότι οι απαραίτητες προϋποθέσεις μπορούν να εφαρμοστούν με τρόπο λειτουργικό, ώστε η οργάνωση μιας εκπαιδευτικής επίσκεψης να μην αποθαρρύνει τελικά τη συμμετοχή των σχολείων.
Η συζήτηση χρειάζεται, επομένως, να περιλαμβάνει όλους τους εμπλεκόμενους: την Πολιτεία, τους εκπαιδευτικούς και τους ανθρώπους του πολιτισμού. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα στην ασφάλεια και στην εκπαιδευτική εμπειρία, αλλά να βρεθεί μια λύση που να εξασφαλίζει και τα δύο.
Το παιδικό θέατρο δεν είναι απλώς μια έξοδος από την καθημερινότητα του σχολείου. Είναι μια ευκαιρία για τα παιδιά να γνωρίσουν την τέχνη από κοντά, να μοιραστούν συναισθήματα και σκέψεις και να ανακαλύψουν ιστορίες που μπορεί να θυμούνται για χρόνια. Και αυτή είναι μια δυνατότητα που αξίζει να παραμείνει προσβάσιμη σε όσο το δυνατόν περισσότερους μαθητές.