«Ήταν τόσο ήρεμο μαζί μας! Έφαγε όλο το φαγητό του, δεν μας δυσκόλεψε καθόλου», λένε οι παππούδες. «Στην τάξη είναι ευγενικός και συνεργάσιμος», σχολιάζει η δασκάλα. Όταν όμως η μαμά επιστρέφει, ξεσπά σε κλάματα, θυμό ή γκρίνια για την πιο μικρή αφορμή.
Και οι πρώτες σκέψεις έρχονται στο μυαλό: Τι κάνω λάθος; Μήπως δεν βάζω αρκετά ξεκάθαρα όρια; Γιατί μπορεί με τους άλλους να είναι τόσο ήρεμο και συνεργάσιμο, ενώ μαζί μου μοιάζει να δυσκολεύεται με το παραμικρό; Μήπως κάνω κάτι που το αναστατώνει ή μήπως, τελικά, σε εμένα νιώθει αρκετά ασφαλές ώστε να αφήσει να φανούν όλα όσα κρατούσε μέσα του όλη μέρα; Ψυχραιμία! Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι απαραίτητα σημάδι ότι κάτι κάνουμε λάθος, αλλά ότι το παιδί νιώθει μαζί μας αρκετά ασφαλές ώστε να εκφράσει όσα δυσκολεύεται να διαχειριστεί;
#Γιατί συμβαίνει αυτό;
Μέσα στην ημέρα, τα παιδιά προσπαθούν να ακολουθούν κανόνες, να συνεργάζονται, να περιμένουν τη σειρά τους και να ελέγχουν τις αντιδράσεις τους. Το ότι ένα παιδί είναι «καλό» και υπάκουο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι νιώθει πάντα άνετα. Μπορεί απλώς να προσέχει πολύ τη συμπεριφορά του.
Όταν βρίσκεται με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεται βαθιά, μπορεί να νιώσει αρκετά ασφαλές ώστε να αφήσει για λίγο στην άκρη αυτή την προσπάθεια. Να εκφράσει τον θυμό και την απογοήτευσή του, να κλάψει για κάτι που στους άλλους μοιάζει ασήμαντο ή να αντιδράσει έντονα, χωρίς να προσπαθεί να κρύψει όσα νιώθει. Η μαμά μπορεί να είναι αυτός ο άνθρωπος, επειδή το παιδί αισθάνεται ότι μπορεί να δείξει κοντά της ακόμη και τις πιο δύσκολες πλευρές του. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε ξέσπασμα αποτελεί απόδειξη ασφαλούς δεσμού ή ότι όλα τα παιδιά αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο.
#Τι μπορούμε να κάνουμε όταν ξεσπά μπροστά μας;
Μένουμε ήρεμοι και ακούμε πριν προσπαθήσουμε να διορθώσουμε την κατάσταση: Αντί να πούμε «Δεν έγινε και τίποτα», μπορούμε να αναγνωρίσουμε το συναίσθημά του: «Καταλαβαίνω ότι σε στενοχώρησε πολύ αυτό».
Δίνουμε χρόνο για να ηρεμήσει: Δεν χρειάζεται να λύσουμε τα πάντα την ώρα που το παιδί κλαίει ή θυμώνει. Μερικές φορές χρειάζεται λίγη ησυχία, μια αγκαλιά, αν τη θέλει, ή απλώς η παρουσία μας.
Βάζουμε όρια χωρίς να ακυρώνουμε το συναίσθημα: Μπορούμε να δεχτούμε τον θυμό του, εξηγώντας παράλληλα ότι δεν χτυπάμε και δεν πληγώνουμε τους άλλους.
Δεν παίρνουμε κάθε ξέσπασμα προσωπικά: Η έντονη αντίδρασή του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάναμε κάτι λάθος. Προσπαθούμε να καταλάβουμε τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτήν και συζητάμε μαζί του όταν ηρεμήσει.
Ίσως κάποιες μέρες να είστε εκείνη που θα ακούσει τις φωνές, θα δεχτεί την γκρίνια και θα χρειαστεί να επιστρατεύσει όλη της την υπομονή. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι πρέπει να αφήνετε τα πάντα να περνούν χωρίς όρια. Σημαίνει ότι, πίσω από μια έντονη αντίδραση, μπορεί να κρύβεται ένα παιδί που δεν ξέρει ακόμη πώς να εκφράσει όσα νιώθει. Και ορισμένες φορές, το πρώτο βήμα για να το βοηθήσετε είναι να του δείξετε ότι μπορεί να σας τα πει όλα, ακόμη κι όταν δεν ξέρει πώς να τα διαχειριστεί.
