«Πώς νιώθει τώρα άραγε;», «καταλαβαίνει γιατί έχουμε έρθει εδώ;», «μήπως βαριέται;», «κι αν το κουράζω άδικα;», «μήπως τελικά το πιέζω πολύ;». Αυτές είναι μερικές από τις σκέψεις που ίσως κάνει ένας γονιός που συνοδεύει το παιδί του σε μια συνεδρία λογοθεραπείας. Τι σκέφτεται όμως ένα παιδί κατά τη διάρκεια της συνεδρίας; Η λογοθεραπεύτρια Κατερίνα Δίκαλφα, συνιδιοκτήτρια του Κέντρου Ειδικής Αγωγής Λογομαγέματα, μας βοηθάει να μπούμε για λίγο στο μυαλό ενός παιδιού την ώρα που βρίσκεται σε μια συνεδρία ειδικής αγωγής...
«Πάλι θεραπεία σήμερα;»
Η αλήθεια είναι πως κάθε παιδί βιώνει τη θεραπευτική διαδικασία με τον δικό του, μοναδικό τρόπο. Εκεί που οι γονείς βλέπουν θεραπευτικούς στόχους, το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με τις δικές του ανησυχίες και απορίες, όπως αυτές: «Τι είναι αυτό το μέρος;», «γιατί έχω πάλι θεραπεία σήμερα;» ή «γιατί εγώ έρχομαι εδώ, αλλά η κολλητή μου πάει πιάνο;». Είναι απολύτως φυσιολογικό ένα καινούριο μέρος, ένα καινούριο πρόσωπο και άγνωστες δραστηριότητες να προκαλούν άγχος και αμηχανία στα παιδιά. Πόσο μάλλον όταν καλούνται να μπουν μόνα τους σε μια καινούρια αίθουσα με ένα πρόσωπο που γνωρίζουν για πρώτη φορά. Τα περισσότερα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία τους, μπορούν να αντιληφθούν ότι βρίσκονται στον χώρο αυτό με έναν συγκεκριμένο σκοπό, ακόμα κι αν δεν μπορούν να τον εκφράσουν και να τον κατονομάσουν. Σε πολλά παιδιά όμως, η διαδικασία θυμίζει μια επίσκεψη στον γιατρό, γεγονός που εντείνει την αγωνία τους. Σε κάθε περίπτωση, ο θεραπευτής είναι εκεί για να καθοδηγήσει το παιδί, να του εξηγήσει, να λύσει τις απορίες του και να το κάνει να νιώσει άνετα.
«Εδώ μπορώ να κάνω λάθη!»
Μόλις το παιδί νιώσει ότι εδώ, σε αυτόν τον χώρο το καταλαβαίνουν, ότι δεν περιμένει κανείς από εκείνο να τα κάνει όλα τέλεια, πως μπορεί να είναι ο εαυτός του και να κάνει λάθη χωρίς να θυμώνει κανείς μαζί του, εκεί ξεκινάει να χτίζεται μια όμορφη θεραπευτική σχέση. Ειδικά για ένα παιδί που μέσα στην καθημερινότητά του βιώνει δυσκολίες, ακούει ή αντιλαμβάνεται σχόλια, παρατηρήσεις και συγκρίσεις με τους συνομηλίκους του, η θεραπεία καλείται να γίνει ένα μέρος όπου το λάθος είναι επιτρεπτό.
«Γιατί είναι τόσο δύσκολα;»
Κατά τη διάρκεια των θεραπειών, το παιδί μπορεί να βιώνει αγωνίες που συνδέονται με τις προσωπικές του επιτυχίες ή αποτυχίες, αλλά και με την εσωτερική ανάγκη του να ευχαριστήσει τους γονείς του μέσα από τις επιδόσεις του. Περνά έτσι από πολλές εσωτερικές διεργασίες, που συχνά δεν βρίσκουν τρόπο να εκφραστούν. Επιπλέον, η δυσκολία σε μία άσκηση μπορεί να του γεννά σκέψεις όπως: «Δεν μπορώ», «θα το κάνω ξανά λάθος» ή «γιατί δεν μπορώ και μου φαίνεται τόσο δύσκολο;». Όλες αυτές οι σκέψεις είναι απολύτως φυσιολογικές και συχνά, εμείς οι θεραπευτές, τις βρίσκουμε κρυμμένες πίσω από την άρνηση, τη διάσπαση και τον εκνευρισμό.
Μικρά βήματα, μεγάλες νίκες!
Εκείνη τη στιγμή λοιπόν, ο ρόλος του θεραπευτή είναι να βοηθήσει το παιδί να βιώσει την επιτυχία, ακόμα και μέσα από την αποτυχία. Να το πάρει από το χέρι και να μετατρέψει την αποτυχία σε μικρές, καθημερινές νίκες! Με αυτόν τον τρόπο χτίζεται η αυτοπεποίθηση και πληθαίνουν οι εσωτερικές φωνούλες μέσα στο μυαλουδάκι του, που ψιθυρίζουν: «Μπορώ να τα καταφέρω κι εγώ», «λίγη προσπάθεια αρκεί», «τελικά, δεν ήταν τόσο δύσκολο, θα το προσπαθήσω ξανά!».
Μαμά και μπαμπά, να θυμάστε…
• Η πρόοδος ενός παιδιού δεν μετριέται μόνο από το πόσο γρήγορα κατακτά τους στόχους της θεραπείας, αλλά και από το πόσο ασφαλές, αποδεκτό και ικανό νιώθει στη διαδρομή προς την κατάκτηση.
• Η θεραπεία δεν πρέπει να είναι ένας αγώνας δρόμου, ούτε μια διαδικασία συνεχούς αξιολόγησης του παιδιού, αλλά ένα πλαίσιο ανάπτυξης, ενδυνάμωσης και ουσιαστικής σύνδεσης με τους θεραπευτές αλλά και την οικογένειά του.
• Δώστε χρόνο και χώρο στο παιδί σας, εμπιστευτείτε τη διαδικασία αλλά και τους θεραπευτές και γιορτάστε μαζί του κάθε μικρό βήμα, όσο ασήμαντο κι αν φαίνεται στα δικά σας μάτια.
• Πολλές φορές, πίσω από μια μικρή κατάκτηση που ίσως περνά απαρατήρητη, κρύβεται μια μεγάλη προσωπική νίκη για το ίδιο το παιδί.
Διαβάστε αυτό και πολλά ακόμα άρθρα στο νέο, back to school τεύχος του BOOM που μπορείτε να διαβάσετε online πατώντας επάνω στο εξώφυλλο!
