Και ποιος δεν έχει διαβάσει τον Peter Pan; Την ιστορία του τρυφερού και σκανταλιάρικου αγοριού που αρνείται να μεγαλώσει, που ζει στη Χώρα του Ποτέ με την αγαπημένη του νεράιδα, την Tinker Bell, και τη φίλη του Wendy, και έχει ένα μοναδικό χάρισμα να πετά στον ουρανό.
Τον iconic αυτό μυθιστορηματικό χαρακτήρα, που μεταφέρθηκε με επιτυχία στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, έπλασε ο Σκωτσέζος συγγραφέας James Matthew Barrie. Δεν δημιούργησε όμως απλώς μια ιστορία για το πώς είναι να μη μεγαλώνεις ποτέ, αλλά μετέτρεψε το έργο του σε ένα «σωσίβιο» για παιδιά που χρειάζονταν την ευκαιρία να μεγαλώσουν πραγματικά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ: Πώς η πριγκίπισσα Leonor της Ισπανίας έγινε η απόλυτη βασιλική κληρονόμος της Gen Z
Πώς; Παραχωρώντας το 1929 όλα τα πνευματικά δικαιώματα του Peter Pan στο Great Ormond Street Hospital, στο Λονδίνο, και προχωρώντας έτσι σε μια μοναδική πράξη γενναιοδωρίας στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Γι’ αυτήν του την πράξη δεν έγινε ποτέ κάποια καμπάνια στα μέσα ενημέρωσης.
Καμία ανακοίνωση με μελοδραματισμούς.
Δεν υπήρξε από τον ίδιο ποτέ καμία απαίτηση για αναγνώριση.
Ήταν απλώς μια απόφαση – βαθιά συνειδητή – που μετέτρεψε μια αγαπημένη ιστορία των παιδιών σε δύναμη και πίστη ότι ακόμα υπάρχει το καλό σε τούτο τον κόσμο.
Μέχρι τότε, βέβαια, ο Peter Pan ήταν ήδη ένα παγκόσμιο φαινόμενο, είχε συνεπάρει γενιές και γενιές, και όχι τυχαία αφού κάθε ήρωας της ιστορίας ήταν σύμβολο. Σύμβολο παιδικής μαγείας, ελευθερίας και ανθεκτικότητας.
Και ο Barrie το είχε καταλάβει. Είχε όμως αντιληφθεί παράλληλα και την απώλεια, μιας και την είχε βιώσει πολύ νωρίς, σε ηλικία 6 ετών, το 1886. Τότε, ο αδελφός του, ο David, το καμάρι της οικογένειας, σκοτώθηκε στα 13 του σε δυστύχημα στον πάγο.
Είχε λοιπόν μια βαθιά, προσωπική σύνδεση με τα παιδιά και τις τραγωδίες της παιδικής ηλικίας. Και όταν επέλεξε το Great Ormond Street Hospital - ένα νοσοκομείο αφιερωμένο αποκλειστικά στη φροντίδα σοβαρά άρρωστων παιδιών - εξασφάλισε ότι η το δημιούργημα της φαντασίας του δεν θα «ζούσε» μόνο στη σκηνή ή στις σελίδες ενός βιβλίου.
Θα επιβίωνε, με έναν τρόπο, και στους θαλάμους του νοσοκομείου.
Στις χειρουργικές αίθουσες.
Στις στιγμές που ήταν απαραίτητη η ελπίδα.
Από τότε, ο Peter Pan έγινε κάτι πολύ περισσότερο από ψυχαγωγία. Οι θεατρικές παραστάσεις, οι εκδόσεις και η κάθε είδους προβολή -ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο- βοήθησαν στη χρηματοδότηση θεραπειών, έρευνας και φροντίδας για μικρούς ασθενείς που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας.
Για περισσότερα από 90 χρόνια, ο κόσμος της Χώρας του Ποτέ βοήθησε σιωπηλά να παραμείνουν ζωντανά παιδιά που ήρθαν αντιμέτωπα με τον θάνατο.
Ας το σκεφτούμε λίγο.
Μια ιστορία γεμάτη χαρά έγινε πηγή ζωής και ιατρικής φροντίδας.
Μια ιστορία για την αντίσταση στην ενηλικίωση έγινε ένα αληθινό δώρο για παιδιά που παλεύουν για τη ζωή τους.
Αυτό, ωστόσο, που κάνει το δώρο του Barrie πραγματικά αξιοθαύμαστο δεν είναι μόνο τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν από την παραχώρηση των πνευματικών δικαιωμάτων του Peter Pan στο παιδιατρικό νοσοκομείο. Είναι η πρόθεση πίσω από αυτό. Δεν δημιούργησε ένα ίδρυμα με το όνομά του. Δεν ζήτησε έλεγχο από κρατικούς φορείς. Δεν απαίτησε να διατηρηθεί η υστεροφημία του. Απλώς χάρισε την ιστορία του.
Και χάρη σε ειδικές ρυθμίσεις στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα, τα οποία κανονικά έχουν χρονική ισχύ, ο Peter Pan συνεχίζει να ωφελεί τα παιδιά που νοσηλεύονται στο Great Ormond Street Hospital. Μιλάμε δηλαδή για μια σχεδόν πρωτοφανή εξαίρεση, αλλά και μια ένδειξη σεβασμού προς τη γενναιοδωρία του Barrie.
Γιατί ζούμε σε μια κοινωνία που η πνευματική ιδιοκτησία προστατεύεται και εμπορευματοποιείται με μανία. Ο Barrie, όμως, κατάφερε να συμβεί το αντίθετο και αντιμετώπισε τη δημιουργικότητά του ως κάτι που πρέπει να κυκλοφορεί, να βοηθά, να θεραπεύει.
Και ο συμβολισμός δεν θα μπορούσε να είναι πιο δυνατός.
Ο Peter Pan είναι μια ιστορία για παιδιά που δεν μεγαλώνουν ποτέ…
Και βοηθά παιδιά να ζήσουν ώστε να μεγαλώσουν.
Σήμερα, το Great Ormond Street Hospital παραμένει ένα από τα κορυφαία παιδιατρικά νοσοκομεία στον κόσμο. Χιλιάδες παιδιά έχουν λάβει σωτήρια θεραπεία, που έχει χρηματοδοτηθεί από την κληρονομιά του Peter Pan. Οικογένειες που ίσως ποτέ δεν μάθουν το όνομα του Barrie έχουν δει τα παιδιά τους να έχουν ακόμη μια ευκαιρία στη ζωή. Και αυτό χάρη στον Barrie, στον συγγραφέα που απέδειξε ότι η δημιουργικότητα δεν χρειάζεται να τελειώνει με το χειροκρότημα του κοινού.
Μπορεί να συνεχίζεται, αθόρυβα, σε διαδρόμους και δωμάτια νοσοκομείων.
Ο Peter Pan έμαθε σε γενιές και γενιές πώς να ονειρεύονται.
Ο Barrie δίδαξε τον κόσμο πώς να προσφέρει.
Και περισσότερα από 90 χρόνια μετά, αμέτρητα παιδιά εξακολουθούν να ζουν χάρη σε εκείνη την απόφασή του.
