«Γιατί εκείνος μπορεί να κοιμηθεί πιο αργά;», «Γιατί εγώ πρέπει να μαζέψω το τραπέζι;», «Γιατί της δίνεις το παιχνίδι ενώ εγώ το ζήτησα πρώτος;». Αν υπάρχει κάτι που τα αδέρφια ξέρουν να κάνουν με εντυπωσιακή ακρίβεια, είναι να κρατούν… λογαριασμό. Και δεν μετρούν μόνο παιχνίδια, γλυκά και δώρα. Μετρούν ποιος πήρε περισσότερο χρόνο και προσοχή από τη μαμά και τον μπαμπά, ποιος έχει τις περισσότερες ελευθερίες, ποιος εισπράττει τα περισσότερα «όχι» ή «ναι» και, κυρίως, ποιος κάνει περισσότερες υποχωρήσεις.
Η αίσθηση της δικαιοσύνης είναι σημαντική για τα παιδιά και πολλές διαφωνίες μεταξύ αδελφών ξεκινούν ακριβώς από την πεποίθηση ότι «ο άλλος παίρνει περισσότερα».
Για τα αδέλφια η καθημερινότητα μπορεί να μοιάζει άδικη με διαφορετικό τρόπο, αναλόγως πάντα με την ηλικία.
Το μεγάλο αδελφάκι: Το μεγαλύτερο παιδί συχνά απολαμβάνει περισσότερες ελευθερίες, αλλά ταυτόχρονα έχει και περισσότερες ευθύνες.
Πολύ συχνά ακούει: «Εσύ είσαι μεγάλο παιδί και μπορείς να καταλάβεις», «άφησέ το, είναι μικρό ακόμα», «πρόσεχε τον αδελφό σου», «εντάξει, κάνε εσύ πίσω, είναι μικρή», «εσύ είσαι μεγάλη, μπορείς».
Έτσι, ενώ φαινομενικά το μεγάλο παιδί απολαμβάνει αρκετά προνόμια, εκείνο μπορεί να αισθάνεται ότι επιβαρύνεται με περισσότερες ευθύνες, περιορισμούς και υποχωρήσεις. Αν αυτό είναι κάτι που επαναλαμβάνεται, το μήνυμα που μπορεί να φτάσει στο παιδί δεν είναι «είσαι πιο ώριμος», αλλά «οι δικές σου ανάγκες μπορούν να περιμένουν».
Το μικρότερο αδελφάκι: Στα δικά του μάτια, το μεγαλύτερο αδελφάκι του έχει δικαίωμα να πάει για ύπνο ή να επιστρέψει από μια βόλτα λίγο πιο αργά, μπορεί να έχει δικό του κινητό ή τάμπλετ, ίσως έχει περισσότερο χώρο ή προσωπικά αντικείμενα.
Συχνά ακούει από τους γονείς: «εσύ δεν μπορείς ακόμα να πας μόνη σου εκεί, όταν μεγαλώσεις», «όταν μεγαλώσεις θα το κάνεις μόνος σου, όχι ακόμα».
Το μικρότερο παιδί μπορεί να νιώθει ότι βρίσκεται διαρκώς στη σκιά του μεγαλύτερου, ότι η μεγαλύτερη προστασία και βοήθεια που χρειάζεται, το καθιστά το «μωρό της οικογένειας».
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς: είναι σημαντικό οι γονείς να μην παίρνουν το μέρος του ενός παιδιού γιατί αυτό είναι μια συνθήκη που ευνοεί να αναπτυχθεί αντιπαλότητα ανάμεσα στα αδέλφια. Είναι προτιμότερο οι γονείς να δείχνουν κατανόηση και προς τις δύο πλευρές, εξηγώντας τους λόγους που ενίοτε η συμπεριφορά τους διαφοροποιείται απέναντι στα αδέλφια.
Όταν οι γονείς ακούνε από κάποιο παιδί: «αυτό δεν είναι δίκαιο», καλό είναι:
Να αναγνωρίσουν το συναίσθημα του παιδιού: Λέγοντας ότι «καταλαβαίνω γιατί αυτό σου φαίνεται άδικο» δείχνουν ότι συμμερίζονται την αντίδρασή του και ότι η γνώμη του παιδιού έχει χώρο μέσα στην οικογένεια.
Να ξεκαθαρίζουν γιατί ένας κανόνας διαφέρει: «Δεν έχετε τον ίδιο κανόνα γιατί είστε διαφορετικών ηλικιών» αντί μιας αόριστης απάντησης όπως: «όταν μεγαλώσεις…»
Να μην ζητούν πάντα από το μεγάλο παιδί να κάνει πίσω: Η ωριμότητα λόγω της ηλικίας δεν είναι κριτήριο για να υποχωρεί πάντα ο μεγαλύτερος.
Να αποφεύγουν τις συγκρίσεις: φράσεις όπως «Εσύ στην ηλικία του ήσουν πολύ πιο υπεύθυνος…» εντείνουν τον ανταγωνισμό ανάμεσα στα αδέλφια.
Να δίνουν και στα δύο παιδιά χώρο και χρόνο, χωρίς να χρειάζεται να «κερδίσουν» την προσοχή . Όποια κι αν είναι η ηλικία των αδελφών η ανάγκη τους για προσοχή και χρόνο είναι σημαντική.
Τα παιδιά θα συγκρίνουν, θα διεκδικούν και θα διαφωνούν. Είναι όμως σημαντικό τα αδέλφια τα κατανοούν ότι ακόμα κι αν ορισμένοι κανόνες διαφέρουν, οι ανάγκες και η θέση τους μέσα στην οικογένεια μετρούν εξίσου.
